Heksentour Edinburgh: wat de processen werkelijk waren, en welke tour het recht voor z'n rekening neemt

Wat in de marketing verloren gaat, is dat dit een rechtssysteem was dat deed wat het zag als zijn taak. De Witchcraft Act van 1563 maakte hekserij in Schotland tot een halsmisdrijf. Het bleef op de wetboek staan tot de Witchcraft Act van 1736 het introk en het misdrijf hekserij verving door het veel lichtere vergrijp van het doen alsof je magische krachten hebt.

Tussen die twee data genereerden de Schotse rechtbanken een enorme hoeveelheid papier, en in de jaren 2000 ging een project aan de Universiteit van Edinburgh erdoorheen. De Survey of Scottish Witchcraft documenteert 3.837 met naam genoemde beschuldigden. De overgrote meerderheid waren vrouwen, de meesten arm, en een groot deel van de beschuldigingen kwam van hun eigen buren in plaats van van de autoriteiten.

Schotland vervolgde hekserij, relatief gezien naar bevolking, enkele malen vaker dan Engeland. Dat is het feit dat dit een Schots verhaal maakt in plaats van een algemeen verhaal, en het is het feit waar de betere gidsen in deze stad hun uur omheen bouwen.

De North Berwick-processen van 1590 en 1591 vormen het scharnierpunt van het hele Schotse verhaal, en ze zijn om één reden bijzonder: de koning nam deel.

Jacobus VI van Schotland — later Jacobus I van Engeland — bemoeide zich persoonlijk met de verhoren. In 1597 publiceerde hij Daemonologie, een verhandeling die pleitte voor de realiteit van hekserij en de noodzaak om het te vervolgen. Het is een buitengewoon document: een regerend vorst die een handboek over het onderwerp schrijft, dat vervolgens als autoriteit circuleerde.

Je kunt een rechte lijn trekken van dat boek naar de intensiteit van de Schotse vervolgingen in de daaropvolgende eeuw. Het is ook de reden dat een goede heksentour in deze stad tijd doorbrengt aan het kasteeluiteinde van de Royal Mile in plaats van op een begraafplaats — het verhaal begint bovenop de heuvel, in een rechtszaal, niet in een kerkhof.

Ghosts, Mysteries and Witches voor €20 is het directe antwoord. Twee uur, 's nachts, door kerkhoven en verborgen closes, met een beoordeling van 4,9. Het aantal reviews is klein — tweeëndertig — dus beschouw de score als indicatief in plaats van definitief, maar de reviews zelf beschrijven consequent een gids die vertelt over wat er werkelijk is gebeurd.

Dark Secrets of the Old Town voor €23 duurt twee uur en voert langs Canongate Kirkyard en de locaties van negentiende-eeuwse lijkroof, met de heksenverhalen als onderdeel van een bredere sociale geschiedenis. 2.456 reviews met een 4,6, dus een veel betrouwbaardere steekproef.

The Darkside tour voor €26 is de hoogst gewaardeerde substantiële tour op deze hele site — 4,8 op basis van 1.497 reviews — en behandelt mysteries, moord en legendes in twee uur met een gediplomeerde lokale gids. Het is de breedste van de drie, niet de meest gespecialiseerde.

Wat geen van deze tours is, is ondergronds. Het heksenverhaal speelde zich af op straat en in de rechtszalen, en elke tour die je de South Bridge vaults in neemt om het te vertellen, vertelt je over een brug die twee eeuwen na het begin van de processen werd gebouwd.

In maart 2022 bood de Schotse regering formeel haar excuses aan aan degenen die waren beschuldigd onder de Witchcraft Act, en er loopt een voortdurende campagne voor gratie en een nationaal monument.

Dit is belangrijk voor hoe je de tour beleeft. Dit is geen afgesloten stukje kostuumgeschiedenis waar iedereen heeft besloten het vermakelijk te vinden. Het is een actuele vraag over hoe een land verantwoording aflegt voor wat zijn eigen rechtbanken deden, en de gidsen in deze stad die dit goed aanpakken, zijn er merkbaar zorgvuldig mee.

Als een tour de beschuldigden behandelt als een Halloween-rekwisiet, heb je de verkeerde geboekt. De drie hierboven genoemde doen dat niet.

Het populaire beeld is dat van een almachtige kerk die op jacht gaat naar slachtoffers. De archieven tonen iets ongemakkelijkers: een proces dat meestal op grondniveau begon, onder buren.

Een typische zaak begon met lokale verdenking — een ruzie, een ziekte, vee dat stierf, een reputatie van een scherpe tong. Het werd aangekaart bij de kirk session, de kerkelijke rechtbank op parochieniveau, die de zaak onderzocht en, als men vond dat er iets in zat, doorverwees naar hogerhand. Pas daarna raakten de wereldlijke autoriteiten betrokken, en alleen een commissie mocht een proces voor een halsmisdrijf toestaan.

Daarom is de Survey of Scottish Witchcraft zo belangrijk. Omdat het proces in elke fase papier opleverde, kunnen 3.837 genoemde personen worden geïdentificeerd. Het verklaart ook het patroon van wie er werd beschuldigd: overwegend vrouwen, overwegend arm, en heel vaak mensen die al in conflict waren geweest met de buren die hen noemden.

Een gids die je dit vertelt, vertelt je iets aanzienlijk duisters dan een spookverhaal, en het is volledig gedocumenteerd.