De ghost bus tour Edinburgh: wat het is, voor wie het is en wat het kost

Elke andere tour op deze site is een persoon die je ergens naartoe begeleidt en het uitlegt. De spookbus is dat niet. Het is een geschreven comedyvoorstelling in een rijdend voertuig, opgevoerd door een acteur in kostuum, met de stad die voorbijtrekt aan de ramen als decor.

Dat van tevoren begrijpen is het hele verschil tussen een geslaagde avond en een teleurgestelde recensie. Mensen die het boeken in de verwachting van de ondergrondse gewelven op wielen, zijn ontevreden. Mensen die het boeken wetende dat het een vijfenzeventig minuten durende komische horrorshow is met sightseeing erbij, hebben een zeer goede tijd, en 4.546 van hen hebben dat gezegd met een gemiddelde van 4,5.

De bus zelf maakt deel uit van de act: een gerenoveerde vintage dubbeldekker, omgebouwd alsof een begrafenisondernemer ermee zou arriveren. Je zit boven of beneden, de gastheer werkt door het gangpad, en de route neemt terrein mee dat de wandeltochten simpelweg niet kunnen bestrijken in de tijd — de Old Town, de Grassmarket, en een uitstap door de New Town die de meeste bezoekers 's nachts nooit zien.

Je wilt de geschiedenis. De bus probeert je niets te leren en doet daar ook geen moeite voor. Als je een uur gedocumenteerd Edinburgh wilt — de closes, de Reformatie, de Covenanters, de jaren van de lijkenrovers — dan doet de Old Town History and Tales-wandeling van €21 dat wel en scoort een 4,8 op basis van 2.796 beoordelingen.

Je wilt toegang. Het sterkste argument voor de betaalde tours in deze stad is dat ze afgesloten deuren openen: de kamers onder de South Bridge, de begraven close onder de City Chambers, de poort aan het einde van Greyfriars. De bus opent niets. Je ziet de stad door een raam.

Je wilt griezelen. Het is comedy-horror en de comedy komt eerst. De late-night vaults-terrortour van €25 is degene die angst serieus neemt.

De lus bestrijkt meer terrein dan welke wandeltour op deze site ook, wat de praktische compensatie is voor het niet uitstappen. U ziet de Royal Mile en de steegjes van de Old Town van buitenaf, de Grassmarket onder de kasteelrots, en — het deel dat mensen verrast — een rit door de New Town.

Dat deel van de New Town is meer waard dan het klinkt. Bijna alles wat wordt verkocht als "Edinburgh na zonsondergang" speelt zich af in de Old Town, op ongeveer een vierkante kilometer middeleeuwse rug. De Georgische stad in het noorden, vanaf 1767 aangelegd op een raster, is 's nachts een heel andere plek: breed, verlicht en leeg op een manier die de Royal Mile nooit is. De meeste bezoekers zien haar na zonsondergang helemaal niet.

Het commentaar is doorgaans komisch, maar de route is een echte route, en als het uw eerste avond in de stad is, dient het tevens als oriëntatie. Veel mensen die de bus op avond één nemen, gaan op avond twee op een wandeltour en zeggen dat de geografie eindelijk duidelijk werd.

Bijna alles wat als Edinburgh na zonsondergang wordt verkocht, speelt zich af op ongeveer een vierkante kilometer middeleeuwse rug. De bus is de enige tour op deze site die er regelmatig weggaat.

De New Town werd vanaf 1767 aangelegd volgens een wedstrijdwinnend stratenplan en is een van de grootste en meest complete Georgische stadsgezichten ter wereld. 's Nachts is het in elk opzicht het tegenovergestelde van de Old Town: breed, recht, gelijkmatig verlicht en na negenen grotendeels verlaten. Niets is er claustrofobisch en niets is er middeleeuws.

Beide in één lus van vijfenzeventig minuten zien, doet iets wat geen enkele wandeltocht kan. De Old Town is dicht en verticaal omdat er geen ruimte was om uit te breiden; de New Town is ruim en horizontaal omdat de stad dat probleem uiteindelijk oploste — door een loch droog te leggen en er een brug overheen te gooien. De twee helften zijn hetzelfde verhaal, twee keer verteld, en vanuit een raam op het bovendek is het contrast direct zichtbaar.