Greyfriars Kirkyard: historia, więzienie Covenantersów i nocne zwiedzanie

Przed reformacją teren ten był ogrodem klasztoru franciszkanów — Szarych Braci, stąd właśnie pochodzi nazwa. W 1561 roku Maria, królowa Szkotów, przekazała ten obszar miastu jako miejsce pochówku, ponieważ cmentarz przy St Giles’ na Royal Mile był pełny.

Sam kościół powstał później, w 1620 roku, i ma ten przywilej, że był pierwszym nowym kościołem zbudowanym w Edynburgu po reformacji. W 1638 roku podpisano tam Narodowy Pakt — dokument, który zdefiniował szkocką politykę religijną na resztę stulecia.

To, co ta historia pozostawiła na ziemi, to cmentarz o niezwykłej gęstości: grobowce stołowe, pomniki ścienne, mortsafe, a przy bramie dom strażnika. Zarówno mortsafe, jak i dom strażnika pochodzą z lat 20. XIX wieku, kiedy to szkoły medyczne w tym mieście potrzebowały ciał do badań, a rodziny płaciły, aby mieć pewność, że ich bliscy nie staną się ich przedmiotem. Przewodnicy używają ich, całkiem słusznie, jako najbardziej namacalnego dowodu w Edynburgu na okres, o którym wszyscy słyszeli.

W czerwcu 1679 roku armia kowenanterska została pokonana pod Bothwell Brig. Około tysiąca dwustu więźniów przywieziono do Edynburga, a ponieważ nie było gdzie ich umieścić, władze wykorzystały ogrodzenie w południowo-zachodnim rogu Greyfriars Kirkyard. Trzymano ich tam przez lato i aż do jesieni.

To ogrodzenie wciąż tam jest i nadal nazywa się Więzieniem Kowenanterskim. Znajduje się za zamkniętą bramą i jest najsilniejszym argumentem za skorzystaniem z wycieczki z przewodnikiem zamiast samodzielnego spaceru po cmentarzu: brama jest otwierana tylko dla autoryzowanych przewodników i dla nikogo innego.

W pobliżu znajduje się Czarny Mauzoleum George’a Mackenzie, Lorda Adwokata za czasów Karola II, który ścigał kowenanterów i jest pochowany krótki spacer od ogrodzenia, które ich przetrzymywało. Doniesienia o zakłóceniach wokół mauzoleum pochodzą z 1999 roku i są podstawą większości tego, co obecnie sprzedaje się jako nawiedzenie. Polityka XVII wieku nie wymaga upiększeń; materiał z 1999 roku to niedawny folklor, a uczciwi przewodnicy podają jego datę.

Jeśli chodzi Ci głównie o cmentarz, najtańszą opcją jest pieszy spacer Dark History za 79 zł. Trwa dziewięćdziesiąt minut, cały czas na powierzchni, i obejmuje Greyfriars, Więzienie Covenantersów oraz Grassmarket. Ma idealne 5.0, ale tylko przy 72 recenzjach, co jest małą próbką i warto o tym wspomnieć.

Jeśli chcesz połączyć cmentarz z podziemiami w jeden wieczór, wycieczka po nawiedzonych kryptach i cmentarzu za 107 zł trwa dziewięćdziesiąt minut i obejmuje obie atrakcje. 7 277 recenzji przy ocenie 4.6 — to druga najczęściej recenzowana wycieczka na tej stronie. Dla kogoś, kto ma jeden wolny wieczór w Edynburgu, to prawdopodobnie najlepszy pojedynczy wybór.

Jeśli wolisz dwie godziny i nocny spacer przez cmentarze i zaułki, bez wchodzenia pod ziemię, Ghosts, Mysteries and Witches za 87 zł ma ocenę 4.9 i bardziej niż inne zagłębia się w historię procesów o czary.

Spacerując po Greyfriars w ciągu dnia, zobaczysz ciężkie żelazne ramy umieszczone nad niektórymi grobami lub wokół nich, a także niewielki budynek przy bramie. Oba należą do tego samego krótkiego okresu i wiążą się z tym samym problemem.

W pierwszych dekadach XIX wieku Edynburg miał jedną z czołowych szkół medycznych w Europie, a legalne dostawy zwłok ani w połowie nie zaspokajały potrzeb dydaktycznych. Lukę wypełniano nielegalnie, a rodziny odpowiedziały fizycznym zabezpieczaniem nowych grobów: żelaznymi mortsafami, obciążonymi pokrywami i dyżurami krewnych pilnujących z przeznaczonego do tego domu strażnika, dopóki ciało nie przestało być komukolwiek potrzebne.

Ustawa o anatomii z 1832 roku zmieniła prawo i praktyka ustała niemal natychmiast. Żelazne konstrukcje pozostały, dlatego Greyfriars to jedno z najlepszych miejsc w Wielkiej Brytanii, gdzie można zobaczyć fizyczne dowody okresu, o którym wszyscy słyszeli, a którego ślady widział prawie nikt.

To także najmniej nadprzyrodzona rzecz na tym cmentarzu i ta, której przewodnicy poświęcają zwykle najmniej czasu — szkoda, bo to opowieść o zwykłych rodzinach i złym prawie, a przedmioty są na wyciągnięcie ręki.